آشنايي با آنفولانزاي مرغي

Avian Jnfluenza(Bird Flu)

آنفولانزاي مرغي بيماري است كه توسط نوعي از  ويروسهاي آنفولانزا ايجاد مي شود. اين ويروسها به طور طبيعي در پرندگان وجود دارد. پرندگان وحشي  اين ويروس ها را در روده خود دارند ولي معمولاً مريض نمي‌شوند. آنفولانزاي مرغي در بين پرندگان بسيار مسري است و انواع مختلفي از پرندگان را شامل مرغابي ها، جوجه ها، بوقلمونها به شدت بيمار كرده و حتي مي كشد.

پرندگان آلوده ويروس را از طريق بزاق، ترشحات بيني و مدفوع پراكنده مي كنند. پرندگان مستعد بيماري هنگامي كه با پرندگان بيمار يا ترشحات آلوده تماس  مستقيم  دارند مبتلا مي شوند. ابتلا به اين بيماري مي تواند از طريق تماس با سطوح آلوده ، آب و غذاي آلوده به ويروس منتقل شود. اين بيماري در بين پرندگان به دو شكل خفيف و شديد ديده مي شود. نوع خفيف علائم جزئي ايجاد مي‌كند اما نوع شديد كه به شدت واگير دار نيز هست ارگانهاي داخلي پرنده را درگير نموده و در 48 ساعت اوليه.10 -90% مرگ ومير دارد.

آلودگي انسان با ويروس آنفولانزاي مرغي (A)

زيرگروههاي مختلف از ويروس آنفولانزاي A وجود دارد. اين زير گروهها به خاطر تغييرات پروتئين سطحي ويروس آنفولانزاي نوع A بوجود مي آيند

معمولاً ، بيماري ناشي از ويروس آنفولانزاي مرغي در پرندگان ايجاد مي شود اما آلودگي با اين ويروسها در انسان نيز مي تواند رخ دهد. ريسك آلودگي در انسانها پايين است زيرا ويروسها معمولاً نمي‌توانند انسانها را آلوده كنند با وجود اين مواردي از آلودگي انساني از سال 1997 گزارش شده است. اكثر آلودگي ها در انسان به خاطر تماس با پرندگان آلوده ( مرغابي ، بوقلمون وجوجه) يا سطوح آلوده به ترشحات اين پرندگان بوده است.

انتقال ويروس آنفولانزاي مرغي از يك فرد بيمار به ديگران بسيار نادر است.

ويروس آنفولانزاي مرغي انساني معمولاً به آن نوع از ويروسهايي اشاره مي كند كه مي تواند ميان انسانها گسترش يابد. فقط سه نوع از زيرگروهاي اين ويروس (H1N1,H1N2,H3N2)در بين انسانها ديده شده اند. ويروس آنفولانزاي A دائماً در حال تغيير است و ممكن است در زماني قادر به ايجاد بيماري در انسان گردد.

در طي شيوع اين بيماري در بين پرندگان احتمال خطري وجود دارد كه افراد با تماس نزديك با پرنده آلوده و يا سطوح آلوده به ترشحات و مدفوع پرندگان آلوده، به اين بيماري دچار شود.

علائم اين بيماري در انسان شامل علائم شبه آنفولانزا (مثل تب، سرفه، گلودرد، درد عضلاني) عفونت  چشمها، پنوموني، بيماري شديد تنفسي (مثل ديسترس حاد تنفسي) و ديگر عوارض تهديد كننده زندگي مي باشد. علائم آنفولانزاي مرغي وابسته به نوع ويروس آن، مختلف است.

مطالعات آزمايشگاهي نشان داده كه داروهاي ضد آنفولانزا موجود مي تواند در موارد عفونتهاي ناشي از آنفولانزاي مرغي استفاده گردد. هر چند اين ويروسها مي توانند نسبت به اين داروها مقاوم شوند. مطالعات بيشتري براي توضيح اثر بخشي اين داروها مورد نياز است.

آنفولانزاي مرغي نوع A(H5N1) در آسيا و اروپا

آنفولانزاي A نوع H5N1نوعي از زيرگروههاي آنفولانزاي A است كه معمولاً در پرندگان ديده مي‌شود و در پرندگان به شدت واگير دار و مرگ آور است.

شيوع آنفولانزاي مرغي H5N1 در بين پرندگان هشت كشور آسيايي شامل (كمبوجيا، چين، اندونزي، ژاپن، لائوس، كره جنوبي، تايلند و ويتنام) از سال 2003 تا 2004 ديده شده است. در آن تاريخ بيش از 100 ميليون پرنده بعلت بيماري تلف شده ويا به جهت جلوگيري از شيوع بيماري كشته شدند. در مارس 2004 گزارش شد كه شيوع بيماري تحت كنترل است . از اواخر ژوئن 2004 شيوع جديد اين بيماري درميان پرندگان در تعدادي از كشورهاي آسيايي گزارش شد(كمبوجيا، چين، تبت، اندونزي، قزاقستان، مالزي، مغولستان، روسيه(سيبري) تايلند و ويتنام)

احتمال زيادي وجود دارد كه اپيدمي‌هائي در آينده وجود داشته باشد. همچنين اخيرا، گزارشهايي در مورد شيوع اين بيمار در تركيه  و اوكراين، روماني شده است.

خطرات تهديد كننده سلامت انسان هنگام شيوع H5N1

ويروس H5N1 بطور طبيعي انسانها را آلوده نمي كنند، اما از ژانويه 2004 سازمان جهاني بهداشت بيش از 1400 مورد انسان آلوده به اين ويروس را گزارش كرده است. اكثر اين موارد در اثر تماس نزديك با پرندگان  بيمار و سطوح آلوده بوجود آمده است. هر چند تعداد كمي نيز از سرايت انسان به انسان اين ويروس گزارش شده است. از ميان تعداد بسيار كمي از ويروسها آنفولانزاي مرغي كه موفق به عبور از سدهاي بيولوژيك انساني شده اند و انسانها را آلوده كرده اند،H5N1 باعث بيشترين آمار تلفات و ابتلا در انسانها شده است در شيوع اخير بيماري در اروپا بيش از نيمي از افراد آلوده به اين ويروس تلف شدند.اكثر اين موارددر كودكان وجوانان سالم اتفاق افتاد.  تعداد گزارش شده از اين بيماري مربوط به موارد شديد اين بيماري مي باشد و كل موارد بيماري هنوز ناشناخته است.

در گذشته انتقال H5N1 از يك فرد به فرد ديگر بسيار نادر بوده است ، متاسفانه چون تمام ويروسهاي آنفولانزا توانايي تغيير را دارند دانشمندان معتقدند كه ويروس H5N1 روزي قادر به آلودگي شديد انسانها و سرايت فرد به فرد خواهد شد. از آنجائيكه اين ويروس معمولاً انسانها را آلوده نمي كند، حفاظت ايمني هيچ و بسيار كمي در بين جمعيت هاي انساني دراين زمينه وجود دارد. اگر H5N1 توانايي انتقال از يك فرد به فرد ديگر را به دست بياورد يك پاندمي آنفولانزا شروع خواهد شد. هيچ كس نمي تواند حدس بزند اين پاندمي كي شروع مي شود؟ با وجود اين كارشناسان در تمام نقاط دنيا به شدت پيگير وضعيت اين بيماري در اروپا و آسيا هستند و خود را آماده شيوع احتمالي اين بيماري در بين انسانها نموده‌اند.

درمان و واكسيناسيون عليه H5N1 در انسانها

ويروس H5N1 كه منجر به بيماري در انسانها در آسيا شده است نسبت به آمانتادين ور يمانتادين (دو داروي ضد ويروس كه معمولاً در آنفولانزا استفاده مي شوند) مقاوم هستند. دو داروي ديگر ضد ويروس اوسلتماوير و زاناماوير ممكن است بر عليه آنفولانزاي ناشي از H5N1 پرندگان موثر باشند. اما مطالعات بيشتري براي بررسي اثر بخشي آن لازم است.

در حال حاضر هيچ واكسن تائيد شده اي براي حفاظت انسان از H5N1 كه در آسيا شيوع پيدا كرده است وجود ندارد. اما تحقيقات به شدت در اين زمينه ادامه دارد. مطالعاتي در زمينه محافظت انسان عليه H5N1 در آوريل 2005 آغاز شد و تعدادي از آزمايشات باليني در حال انجام است.