آنفولانزاي خوكي
آنفولانزاي خوكي
SWINE INFLUENZA
آنفولانزای خوكی با نام‌های Hog Flu، Swine Flu و Pig Flu شناخته می‌شود. ويروس انفولانزاي خوكي شامل تمام سويه هاي ويروس انفولانزا است كه به صورت بومي (اندميك) موجب بروز بيماري در خوك مي شوند سويه هاي شناخته شده ويروس آنفولانزاي خوكي در سال 2009 شامل آنفولانزاي نوع Cو انفولانزاي نوعA با زير گروه هايH1N1-H1N2-H3N1-H3N2-و H2N3 ميباشد و در بين زير گروهاي ويروس آنفولانزاي نوع Aزير گروه غالب H1N1مي باشد.
. ويروس انفولانزاي خوكي به طور معمول در بين جمعيت خوك ها گسترش دارد و انتقال ويروس از خوك به انسان شايع نيست و غالبا موجب بروز آنفولانزا در انسان نميشود و فقط منجر به توليد آنتي بادي در خون انسان مي شود. خوك ممكن است به ویروس آنفولانزای انسانی و سایر حیوانات و حتی پرندگان مبتلا شود و در بدن آن شیفت آنتی‌ژنیك و یا دگرگونی ژنتیك در جهت ایجاد ویروس جدید رخ دهد. انفولانزاي نوع Cخوك و انسان را آلوده مي كند اما فابل انتقال به طيور نيست.
تاريخچه همه گيري هاي آنفولانزاي خوكي:
--اولين گزارش از همه گيري آنفولانزاي خوكي در سال 1918در انسان و سويه ويروس H1N1گزارش شده است وبه شكل زئو نوتيك بوده است و قابليت انتقال از انسان به خوك و بالعكس را داشته است.
--دومين همه گيري درفوريه سال 1976 در امريكا در يك پادگان نظامي كه منجر به ابتلا تعداد زيادي و مرگ 6 نفرشد و سويه گزارش شده در اين مورد انفولانزاي نوع Aسويه H1N1 بود.در اكتبرهمان سال برنامه واكسيناسيون عليه اين بيماري صورت گرفت وقريب به 40ميليون نفر بر عليه اين بيماري واكسينه شدند ولي فقط 24%جمعيت مذكور ايمني مناسب را عليه بيماري كسب كردندو به نسبت يك نفر در ميليون متعاقب واكسيناسيون مبتلا به سندرمGUILLIAN-BARR شدند كه با فلج عصبي –عضلاني و ناراحتي هاي شديد ريوي منجر به مرگ همرا بودو سرانجام برنامه موفقيت آميزواكسيناسيون در اكتبر همان سال انجام شد.
--همه گيري بعدي در سال 1988بود كه با درگيري تعدادي و مرگ يك زن باردار 32 ساله به علت پنوموني شديد همراه بود .در اين مورد سويه جدا شده آنفولانزاي نوع A(H1N1)بود،در همين سال همه گيري در جمعيت خوك ها نيزرخ داد و در اين مورد تحقيقات دانشمندان نشان داد كه ويروس عامل بيماري يك فرم تركيبي از ويروس آنفولانزاي انسان و پرندگان است.
--همه گيري ديگر در سال 2007در فيليپين در در جمعيت خوك ها رخ داد
--اخرين همه گيري آنفولانزاي خوكي در انسان در سال 2009:ويروس ايجاد كننده اين بيماري در انسان ويروس انفولانزاي نوعA( H1N1 (است و. دليل معروف شدن آن به نام آنفولانزاي خوكي به دليل شباهت ژني ويروس ان با ويروس آنفولانزاي خوكي است.اولين مورد جدا سازي اين ويروس ازيك فرد مكزيكي صورت گرفت.در مراحل بعدي اين ويروس از خوك هاي يك فارم جدا شد كه احتمال داده مي شد از كارگر فارم سرايت كرده باشدو علايم آن مشابه علايم آنفولانزاي معمولي است.
طریقه انتقال ویروس
1ـ انتقال در حیوان:
طریقه انتقال بین خوك‌ها از طریق راه‌های هوایی شامل دستگاه تنفسی (مانند تماس دهان، بینی و…) صورت می‌گیرد.
2ـ انتقال از حیوان به انسان:
افرادی كه در معرض تماس با پرندگان و حیواناتی از قبیل خوك می‌باشند، خصوصا افرادی كه در مراكز نگهداری این حیوانات كار می‌كنند، در معرض خطر بالای انواع ویروس آنفولانزای اندمیك در این نوع حیوانات می‌باشند. بنابراین این جمعیت از انسان‌ها به عنوان میزبان این ویروس می‌توانند در نظر گرفته شوند. سایر افراد در معرض خطر، شامل دامپزشكان و كارگران در مراكز تهیه گوشت می‌باشند. هرچند خطر ابتلا برای این دو گروه كمتر از افرادی كه در مزارع پرورش خوك و پرندگان كار می‌كنند، می‌باشد.
ویروس H1N12009 از خوك جدا نشده است و از آن به انسان منتقل نمی‌شود، بلكه از طریق انسان به انسان شیوع می‌یابد.
علایم و نشانه‌ها
1ـ علایم در انسان:
مطابق با مركز كنترل و پیشگیری بیماری‌ها (CDC) علایم آنفولانزای خوكی سال 2009 با ویروس H1N1، در كل شباهت با علایم سایر سویه‌های آنفولانزا و شبه آنفولانزا دارد. علایم شامل تب، سرفه،گلودرد، بدن درد، سردرد، خستگی و لرز می‌باشد. درصد زیادی از مبتلایان به این نوع ویروس جدید علایم اسهال و تهوع را نیز داشته‌اند.
با توجه به اینكه علایم ذكر شده تنها منحصر به آنفولانزای خوكی نمی‌باشد، گرفتن شرح حال كامل از بیمار ضروری می‌باشد. همچنین تشخیص قطعی این نوع از آنفولانزا نیاز به تست‌های آزمایشگاهی مربوط به نمونه‌های تنفسی از قبیل نمونه‌های تهیه شده از بینی و گلو دارد.
2ـ علایم :
علایم بیماری در خوك شامل تب، عطسه، سرفه، مشكلات در تنفس و كاهش اشتها می‌باشد و در تعدادی از موارد منجر به سقط جنین در حیوان نیز شده است. مرگ و میر ناشی از آنفولانزای خوكی در خوك پایین و حدود یک الی چهار درصد می‌باشد. این ویروس سبب كاهش وزن و رشد حیوان و بنابراین ضرر اقتصادی به دامدار می‌شود .در انسان علايم شبيه آنفولانزاي معمولي است و شامل تب-سرفه-گلودرد نسبتا شديد-درد بدن- سردرد-لرزش و ضعف عمومي به همراه اسهال و استفراغ مي باشد.ويروس انفولانزاي 2009 غير زئونوز است و از خوك به انسان منتقل نمي شود.مهمترين علت مرگ ومير ناشي از اين نوع انفولانزا مشكلات تنفسي-پنوموني و مسموميت خونيSEPSISاست.تب شديد-دهيدراتاسيون و بهم خوردن بالانس الكتروليت ها (به علت اسهال و استفراغ) گروههاي سني در معرض خطر مانند كودكان و افراد سالخورده را تهديد مي كند.
پیشگیری
شامل سه مرحله می‌باشد:
ـ پیشگیری در حیوان،
ـ پیشگیری در انتقال از حیوان به انسان
ـ پیشگیری در انتقال از انسان به انسان.
پیشگیری در خوك:
شامل واكسیناسیون در دامداری‌ها، قرنطینه‌كردن حیوانات و ضدعفونی كردن دامداری‌ها و كنترل عفونت هاي ثانويه ( استفاده از واكسنهاي اتوژن در موارد خاص می‌باشد و در حال حاضر از واكسن هاي باي والان استفاده مي شود.
پیشگیری از انتقال به انسان:
استفاده از ماسك صورت به دامپزشكان و دامداران هنگام برخورد با حیوان توصیه می‌شود.نپوشیدن دستكش و كشیدن سیگار هنگام برخورد با حیوان از جمله ریسك فاكتورها محسوب می‌شوند.
پیشگیری از انتقال انسان به انسان:
راه‌های انتقال در بین انسان‌ها شامل عطسه‌كردن، سرفه‌كردن، تماس با اشیای آلوده به ویروس می‌باشد.
ـ شستن متناوب دست‌ها با آب و صابون، ژل‌ها ،فوم‌ها و شستشو دهنده‌ها با پایه‌های الكلی خصوصا بعد از حضور در مراكز عمومی و ضدعفونی كردن سطوح با كلرين بليچ می‌تواند سبب كاهش انتقال شود.
متخصصین معتقدند شستشوی دست‌ها در پیشگیری از عفونت‌های ویروسی (شامل آنفولانزای معمولی و خوكی) به خوبی موثر می‌باشد. حتی قطر‌های بسیار ریز از ترشحات بینی و حلق ممكن است سبب آلودگی میز كار، تلفن و یا سایر سطوح و به این ترتیب انتقال از انگشت به دهان، بینی و یا چشم شود.
ـ هر شخص با علایم شبه آنفولانزا شامل تب ناگهانی، سرفه و یا دردهای عضلانی بهتر است از محیط‌های كار و مراكز عمومی دور بماند و با پزشك تماس بگیرد.
ـ فاصله گرفتن از اجتماعات عمومی در محیط‌هایی كه احتمال می‌رود ویروس در آنجا شایع باشد نیز توصیه می‌شود. این اقدام با توجه به درصد و میزان شیوع این بیماری در شهر و كشور مربوطه می‌باشد.
ـ واکسن آنفولانزا نیز می‌تواند در پیشگیری این بیماری موثر باشد، هرچند واكسن‌های آنفولانزای كنونی، علیه ویروس H1N12009 ایمنی حاصل نمی‌كنند. البته تهیه واكسن جدید از این نوع ویروس به زودی امكان‌پذیر خواهد بود.
بیماری آنفولانزای خوکی از طریق خوردن گوشت خوک به انسان منتقل نمی‌شود. ویروس این بیماری در دمای پخت بالای 70 درجه سانتی‌گراد از بین می‌رود و شدت بیماری در انسان به حدت ویروس، وجود سابقه ایمنی در افراد، واکسیناسیون یا سابقه ابتلا به آنفولانزای فصلی و شرایط سلامتی میزبان بستگی دارد.
درمان
ویروس آنفولانزای خوكی به ندرت در خوك‌ها كشنده می‌باشد. بنابراین درمان در آنها به صورت درمان “علامتی‌ـ‌حمایتی” می‌باشد. استفاده از آنتی بیوتیك‌ها هرچند تاثیری علیه این ویروس ندارد ولی به پیشگیری از پنومونی باكتریایی و سایر عفونت‌های ثانویه کمک می‌كند.
داروهای آنتی‌و‌ایرال در انسان مبتلا به تخفیف بیماری و بهبود سریع‌تر آن كمك می‌كند. درمان بهتر است طی دو روز از شروع علایم انجام شود. در كنار داروهای ضد ویروس، درمان “علامتی‌ـ حمایتی” در منزل و یا در بیمارستان شامل جایگزین‌كردن مایعات از دست‌رفته و كنترل تب انجام می‌شود.
مركز كنترل و پیشگیری بیماری‌ها در آمریكا داروی Seltamivir (Tamiflu) و Zanamivir (Relenza) را برای درمان و یا پیشگیری علیه این ویروس توصیه می‌كند. البته گروه كثیری از افرادی كه از این بیماری بهبودی كامل یافته‌اند، نیازی به داروهای ضد ویروس نداشته‌اند.
ویروس آنفولانزای خوكی 2009، مقاوم به آمانتادین و یا ریمانتادین گزارش داده شده است.
به طور کلی میزان مرگ و میر ناشی از این بیماری كمتر از یك درصد بوده و در افرادی كه بیماری زمینه‌ای مانند ناراحتی قلبی، كلیوی و مزمن ریوی داشته‌اند، مرگ و میر شایع‌تر است. همان طور که قبلا نیز ذکر شد درمان‌های حمایتی مانند کنترل آب و الکترولیت‌ها کمک به بهبود بیماری می‌کند.
دكتر گلپري-۸۸.۵.۲۱