X
تبلیغات
آرش اشکان آنلاین

آرش اشکان آنلاین

بیماری نقرس در طیور

 

                                 بيماري نقرس در طيور

 

 

امروزه پرورش طيور به صورت صنعتي ميباشد  و طيور جهت توليد بيشتراز نظر توان ژنتيكي تقويت شده اند و انتخاب طيوربراساس پارامتر هاي  توليدي آنهاست ،اما در اين راستا سلامت ارگانهاي حياتي مورد غفلت واقع شده است واين مسئله منجربه افزايش وقوع ناهنجاري هاي متابوليك ميشود.كليه يك اندام حياتي در بدن طيور است كه عملكرد متابوليكي گوناگون و نيز عملكرد دفعي دارد.ثبات تركيبات شيميايي خون و مايعات بدن ،دفع ضايعات متابوليكي وفراورده هاي سمي،تنظيم فشار وجحم خون وحفظ  بالانس مايعات و الكتروليت ها  از وظايف كليه ها مي باشد.

عملكرد كليه ها تحت تاثير پاره اي بيماريها و ناهنجاريها تغيير ميكند و يكي از مهمترين بيماريهاي ايجادكننده ناهنجاري كليوي نقرس مي باشد. در طيور اسيد اوريك فراورده نهايي متابوليسم نيتروژن است، اين ماده يك فراورده نيتروژني حاصل از شكسته شدن مولكول هاي پروتئيني است، در پستانداران اسيد اوريك    تحت تاثير آنزيم اوريكاز تبديل به مواد بي ضرر تر مي شود ،اما اين آنزيم در بدن طيور وجود ندارد ،ازاين رو اسيد اوريك فراورده نهايي متابوليسم محسوب مي شود.اسيد اوريك غالبا در كبد توليد مي شود و دفع آن توسط كليه ها انجام مي گيرد.سطوح بالاي اسيد اوريك در خون مو جب نفوذ اين ماده به بافتها   مي شود

اسيد اوريك سمي نيست اما تشكيل كريستالهاي اسيد اوريك منجر به صدمه مكانيكي به بافت هايي نظير كليه،قلب،ريه ها، روده و مفاصل مي شود.اين كريستالها شديدا به بافت هاي بدن آسيب ميرسانند.بنابرين در بيماري نقرص عملكرد كليه كاهش مي يابد و اسيد اوريك در خون و مايعات بدن انباشته مي شود و به دنبال آن رسوب اسيد اوريك به صورت كريستالهاي گچي رنگ را در اندام ها و ساير بافت هاي نرم خواهيم داشت.نقرص اغلب در جوجه ها  مشاهده مي شود چون متابولسيم بدن بالا ومستعد افزايش سطح اسيد اوريك خون  مي باشند ونيز به دليل فقدان آنزيم اوريكاز در طيور.سطح خوني اسيد اوريك در شرايط نقرص بالا و44mg/mlخون است در حاليكه در شرايط طبيعي مقدار آن 5 تا 7mg/ml خون است.

 انواع نقرس:

بسته به محل رسوب كريستالهاي اورات نقرس به دو فرم بروز مي كند-نقرس مفصلي و نقرس احشايي

در هر دو نوع نقرس رسوبات كريستالهاي سوزني شكل وجود دارند كه tophi

ناميده مي شوند.نقرس مفصلي كمتر شايع است و ضايعات مشاهده شده در اين نوع نقرس شامل رسوب اورات در اطراف مفاصل و ليگامنت ها و غلاف تاندوني مي باشد.لنگش ملايم همراه باتورم مفاصل در معاينه كلينيكي مشاهده مي شود.

 

2

نقرس احشايي در سطوح كبد،قلب،كليه ها،پريكارد وكيسه هاي هوايي بروز مي كند.نقرس احشايي بيشتر در جوجه هاي با سن 2 الي 3 روزه معمول است. طيور تخمگذار با سن بيشتر از 14 هفته اغلب مبتلا ميشوند.وقتي آسيب كليوي ايجاد ميشود،دفع اسيداوريك هم دچار مشكل مي شود و شروع به انباشته شدن دربافتها مي كند.

 

علل ايجاد نقرص:

الف)علل متابوليكي وتغذيه اي

ب)علل عفوني

ج)ساير عوامل

علل متابوليكي وتغذيه اي:

1)افزايش سطح كلسيم جيره همرا با كاهش فسفر قابل دسترس  منجر به تشكيل كريستالهاي كلسيم-سديم و اورات مي شود ،سطح بالاي ويتامين D3نيز منجر به افزايش جذب كلسيم از طريق دستگاه گوارش وتسهيل شكل گيري كريستالهاي مذكور مي شود.

2)استفاده بيش از حد از بي كربنات سديم(جوش شيرين) بهمنظور كنترل استرس گرمايي وبهبود كيفيت پوسته تخم مرغ درطيور تخمگذار،محيط قليايي ايجاد شده بواسطه اين ماده موجب تشكيل سنگهاي كليوي و بروز نارسايي مي شود

3)كمبود طولاني مدت ويتامين Aمنجر به خرد ش دن و ريزش  اپي تليوم توبول هاي كليوي ميشود كه انسداد توبول ها  ومتعاقبا انباشتگي اورات را در كليه بهمراه دارد.

4)نقرس به دليل سميت با سديم در طيور جوان ديده ميشود،وقتي سطح سديم بيشتر از 4/.درصد در آشاميدني وبيشتر از 8/.درصد در خوراك باشد.بخصوص وقتي كه از پودر ماهي در جيره طيور استفاده شود (حتي با محتواي نمك طبيعي جيره)

وقتي محتواي نمك پودر ماهي زياد باشد ،ميزان كلي نمك طعام در جيره نبايد از 3/.درصد تجاوز كند.

5)خوراك با محتواي پروتئيني بيشتر از30درصد منجر به تجمع اسيد اوريك در كليه مي شود.همزمان با اين مسئله سولفات ها هم منجر به كاهش جذب كلسيم وتجمع آن در ادرار شده و زمينه براي بروز نقرس فراهم مي شود.

6)محروميت و عدم دسترسي مناسب  به منابع آب منجربه تغليظ اسيد اوريك و ديگر مواد معدني درخون و در نهايت كليه ها مي شود.كمبود آب به خصوص در فصل تابستان خطر ناك است كه ميتواند در طي حمل و نقل طيور ويا به واسطه انسداد نيپل ها ونيزكافي نبودن ابخوري ها و نيز ازدحام در محل آبخوري ونيزعدم مصرف آب در طي دوره واكسيناسيون به مدت طولاني اتفاق بيفتد.

7)سختي آب وبالا بودن محتواي نمك آن  نيز منجر به بروز ضايعات كليوي و بعضا نقرس ميشود

 عوامل عفونی:
عوامل ویروسی شناخته شده ای كه در وقوع نقرس دخالت دارند عبارتند ار: ویروس برونشیت عفونی و نفریت پرندگان. برونشیت عفونی یك بیماری ویروسی با قدرت سرایت بالا در جوجه ها است كه بطور طبیعی دستگاه تنفسی را در گیر می كند، اما می تواند سیستم های تولید مثلی و ادراری را نیز تحت تاثیر قرار دهد. سویه های مشخصی از برونشیت كه بصورت نفروپاتوژنیك ( سویه های بیماریزای نفرونی ) عمل می كنند تمایل خاصی برای درگیر كردن بافت كلیه ها دارند.
یكی از مكانیسم هایی كه برونشیت ممكن است از طریق آن كلیه ها را تحت تاثیر قرار دهد مقاومت ویروسی حاد است كه منتهی به التهاب نفرون ها ( نفریتیت ) و اختلال كلیوی طولانی مدت می شود. از آنجاییكه پرندگان جوان بیشترین استعداد را برای آسیب های كلیوی ناشی از برونشیت دارند، عفونت اولیه ممكن است پیش از آنكه عمل كلیه ها بطور جدی كاهش یابد و تلفات رخ دهد، بطول بینجامد. زمانی كه پولت ها به بلوغ جنسی می رسند، به آنها جیره های حاوی سطح كلسیم بالا برای تامین نیاز های تولید تخم مرغ اختصاص داده می شود. اگر كلیه ها از قبل دچار آسیب شده باشند، ممكن است عملكرد طبیعی آنها در مورد دفع سطوح بالاتر كلسیم، زمان زیادی طول نكشد و این امر احتمالاً منتج به نقرس شود.
ویروس نفریت پرندگان، كه یك انتروویروس بوده و كلیه ها را تحت تاثیر قرار می دهد، در ایجاد بیماری كلیوی و شیوع جدی تلفات ناشی از آن در اروپا و آسیا دخالت داشته است. آزمایش های سرولوژیكی نشان می دهد كه آنتی بادی های تولیدشده در برابر ورود ویروس نفریت پرندگان می توانند در سرم جوجه ها و بوقلمون ها در سرتاسر جهان تشخیص داده شوند. اگرچه بیشتر اطلاعاتی كه در حال حاضر در این زمینه وجود دارد ؛ اما فقط یك نقش تحت بالینی برای ویروس نفریت پرندگان پیشنهاد می شود. تحقیقات نشان داده است كه ویروس نفریت تلقیح شده به بدن جوجه های سالم، باعث التهاب كلیه ها شده و منتهی به نقرس می شود

سايرعلل:

موادشيميايي مختلف ومايكوتوكسين ها نيز در بروز ضايعات كليوي موثرند،

مايكو توكسين ها :غالب ترين علت ايجاد ضايعات كليوي هستند و در بين مايكو توكسين ها سيترينين،اكراتوكسين و اوسپورين از بقيه مهمتر هستند.تركيب اكرا توكسين با آفلاتوكسين خطرناكتر است.اين عوامل بدليل ايجاد آسيب كليوي شديد منجر به كاهش دفع اسيد اوريك و تجمع آن در خون مي شوند.

آنتي بيوتيك ها:آنتي بيوتيك هاي مشخصي همچون جنتا مايسين وسولفوناميد ها ونيترو فورانها به عنوان علل ايجاد كننذه ضايعات كليوي بخصوص در جوجه هاي جوان شتناخته شده اند.هنگام دفع اينداروها از طريق سيستم كليوي اثرات غيرتعادلي خود را بر ph  و متابوليسم كليه ايفا مي كنندوباعث تغيير عملكرد كليه ها مي شوند.

 

ضد عفوني كننده ها:ضد عفوني كننده هايي مانند فنول وكرئوزول در صورت استفاده مداوم منجربه سميت باقيمانده اي  مي شود.همچنين استفاده از سولفات مس به منظور ضد عفوني منجر به امتناع طيور ازاب خوردن و در نتيجه دهيدراتاسيون مي شودكه زمينه را براي بروز نقرس فراهم ميكند.

 

علايم و ضايعات:

علايم باليني جوجه هاي مبتلا به نقرس شامل بي حالي، دپرسيون،دهيدراتاسيون،وجوداسهال سبز رنگ،ژوليدگي پرهاو مرطوب بودن مداوم ناحيه مقعد ميباشد.در كالبد گشايي بزرگ شدگي غير طبيعي لوبول هاي كليه مشهود استو در برش مقطعي بافت كليه كريستالهاي گچي اورات بوضوح قابل رويت است كه بسته به شدت بيماري در اندام هاي احشايي ديگروحتي زير پوست نيز ديده مي شود.

 

درمان:مواردانفرادي مبتلا به نقرس معمولا از نظر دور مي ماند .در فرم حاد نقرس كه با مرگ و مير توام است موارد زير توصيه مي شود:

1)فراهم نمودن آب فراوان وآبخوري كافي براي طيور

2)اجتباب از مصرف جيره هاي  با پروتئين بالاتر از حد توصيه شده براي نژاد و سن مورد نظر

3)مرور برنامه واكسيناسيون گامبورو  واستفاده ازواكسن هاي سويه نفرو تروپيك در حولو حوش4 روزگي

4)استفاده ازاسيدي كننده هاي ادراري كه در آب و يا خوراك طيور مورد استفاده قرار ميگيرند.

-)سركه به ميزان 1-2 ميلي ليتر در آب طيور براي مدت 24 ساعت

-)كلريد پتاسيم به ميزان 1 گرم در ليتر آب برايمدت 24 ساعت

-)كلريد آمونيوم به ميزان 5/2 كيلو در تن خوراك طيور براي مدت 7 روز

-)سولفات آمونيوم 5/2 كيلو در تن خوراك طيوربراي مدت 7 روز

5)اطمينان ازدريافت مقادير كافي ويتامين A-D3-K وگروه Bكمپلكس

6)اجتناب از مصرف جوش شيرين به ميزان بيشتر از 2 كيلو در تن

7)استفاده از الكتروليت هاي مناسب همراه با آب  به كنترل مرگ و مير كمك مي كند

استفاده از بلغور ذرت به مدت سه روز و نيز شكر زردبه مدت 3الي 5 روز در موارد حاد توصيه ميشود

8)فراهم نمودن 6/. درصد متيونين هيدروكسيل بدون اسيدبا 3/.كلسيم در جيره

 

پيشگيري:

1-بالانس علمي و اصولي جيره ازنظر  پروتيين ،كلسيم-فسفرو ويتامينهاي ضروري

2-استفاده از مقدار كافي نمك طعام در جيره

3-آناليزجيره ازنظر مايكو توكسين و در صورت مثبت بودن جيره را عوض نموده و يا در صورت امكان از يك  توكسين بايندرمجاز استفاده شود

4)اجتناب از مصرف بي رويه آنتي بيوتيك ها

5) منابع آب شرب تازه به راحتي در دسترس طيور قرار گيرند.

 

 

 

 

                                                                              

 

گلپري

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و پنجم خرداد 1388ساعت 10:44  توسط گلپري  |